พระรอดวัดมหาวัน และ\'พระรอดเมืองใต้\'
คอลัมน์ มุมพระเก่า
อภิญญา
 ซ้าย-พระรอดมหาวัน ขวา-พระรอดเมืองใต้ |
พระชุดเบญจภาคีที่ "บรมครูตรียัมปวาย" ท่านบรรจุไว้ในชุดนี้ กล่าวถึง "พระรอด" ไว้ดังนี้
พระรอด เป็นนามที่ผู้สันทัดรุ่นก่อนเชื่อกันว่า เรียกตามนาม พระฤๅษีผู้สร้างคือ พระฤๅษีนารทะ หรือพระฤๅษีนารอด พระรอดคงเรียกตามนามพุทธรูปศิลาองค์ที่ประดิษฐ์อยู่ในวิหาร "วัดมหาวัน" ที่ชาวบ้านเรียกว่า "แม่พระรอด" หรือ "พระรอดหลวง" ในตำนานว่าคือ พระพุทธ สิขีปฏิมา ที่พระนางจามเทวี อันเชิญมาจากกรุงละโว้ พระนามนี้เรียกกันมาก่อนที่จะพบพระรอดพระพุทธรูปองค์นี้ ที่พื้นผนังมีกลุ่มโพธิ์ใบคล้ายรัศมี ปรากฏด้านข้างทั้งสองด้าน
พระรอด มีการขุดพบครั้งแรกราวต้นรัชกาลที่ 5 แต่ที่สืบทราบมาได้จากการบันทึกไว้ โดยท่านอธิการทา เจ้าอาวาสวัดพระคงฤๅษีในขณะนั้น และอาจารย์บุญธรรม วัดพระมหาธาตุหริภุญไชย ว่าในปีพ.ศ.2435 พระเจดีย์วัดมหาวันชำรุดและพังทลายลงบางส่วน ในสมัยเจ้าหลวงเหมพินทุไพจิตร ทางวัดได้ปฏิสังขรณ์องค์พระเจดีย์ขึ้นใหม่ ในครั้งนั้นได้พบพระรอดภายในกรุเจดีย์มากที่สุด
พระรอดมีลักษณะของผนังใบโพธิ์คล้ายพระศิลา ในพระวิหารวัดมหาวัน ผู้พบพระรอดในครั้งนั้นคงเรียกตามนามพระรอดหลวง แต่นั้นมาก็ได้นำพระรอดส่วนหนึ่งที่พบในครั้งนี้ นำเข้าบรรจุไว้ในองค์พระเจดีย์ตามเดิม อีกประมาณหนึ่งบาตร
พระรอด ขุดค้นพบในปีพ.ศ.2451 ในครั้งนั้นฐานพระเจดีย์ใหญ่วัดมหาวันชำรุด ทางวัดได้รื้อออกเสียและปฏิสังขรณ์ขึ้นใหม่ ได้พบพระรอดที่บรรจุไว้ในพ.ศ.2435 ได้นำออกมาทั้งหมด และนำออกแจกจ่ายแก่ข้าราชการและผู้ร่วมงานในขณะนั้น เป็นการพบ พระรอดจำนวนมาก พระรอดกรุนี้ถือเป็นพระกรุเก่าและตกทอดมาจนบัดนี้ และทางวัดมหาวันได้จัดพิธีสร้างพระรอดรุ่นใหม่บรรจุไว้แทน เข้าใจว่าคงเป็นรุ่นพี่พระครูบากองแก้วเป็นผู้สร้างไว้เพราะมีบางส่วนนำออกแจกให้ประชาชนในขณะนั้น เรียกว่า พระรอด ครูบา กองแก้ว
จากนั้นช่วงเวลาผ่านมาจนถึงปีพ.ศ.2498 ได้ขุดพบพระรอด ด้านหน้าวัด และใต้ถุนกุฏิพระ ได้พบพระรอดจำนวนเกือบ 300 องค์ มีทุกพิมพ์ทรง กรุนี้ถือว่าเป็นกรุพระรอดกรุใหม่ ที่หมุนเวียนอยู่ในปัจจุบันนี้ ถึงปีพ.ศ.2506 ทางวัดมหาวันได้รื้อพื้นพระอุโบสถ เพื่อปฏิสังขรณ์ใหม่ ได้พบพระรอดครั้งสุดท้ายที่มีจำนวนมากถึง 300 องค์เศษ พระรอดรุ่นนี้มีผู้นำมาให้เช่า ในกรุงเทพฯ จำนวนมาก พระรอดส่วนใหญ่จะคมชัด และงดงามมาก เป็นพระรอดกรุใหม่รุ่นสอง หลังจากนั้นต่อมาก็มีผู้ขุดหา พระรอดในบริเวณลานวัด แทบทุกซอกทุกมุมทั่วพื้นที่ในวัด นานๆ ถึงจะได้พบพระรอดขึ้นมาองค์หนึ่ง เป็นเวลาผ่านมาจนถึงปัจจุบัน จนกระทั่งทางวัดได้ระงับการขุดพระรอด นอกจากพระรอดแล้ว วัดมหาวันยังขุดพบ พระเครื่องสกุลลำพูน เกือบทุกพิมพ์ ที่พิเศษคือ ได้พบพระแผ่นดุนทองคำเงิน แบบเทริดขนนกมากที่สุดในลำพูนด้วย
พระรอดได้ขุดค้นพบที่วัดมหาวันเพียงแห่งเดียวเท่านั้น เนื้อดินเผาละเอียดหนึกนุ่มมาก องค์พระประทับนั่งขัดสมาธิเพ็ชรปางมารวิชัยประกอบด้วยพื้นผนังใบโพธิ์ทั้งสองด้าน มีศิลปะโดยรวมแบบทวารวดี-ศรีวิชัย เป็นรูปแบบเฉพาะของสกุลช่วงสมัยหริภุญไชย ในช่วงพุทธศตวรรษที่ 17 แบ่งลักษณะแบบได้ 5 พิมพ์ทรง คือ พิมพ์ ใหญ่ พิมพ์กลาง พิมพ์เล็ก พิมพ์ต้อ และพิมพ์ตื้นนั้น มีลักษณะจุดตำหนิโดยรวม ที่เป็นสัญลักษณ์ปรากฏทุกพิมพ์ ในพิมพ์ใหญ่ กลาง และเล็ก
******************************************************
พระรอดวัดมหาวัน และ"พระรอดเมืองใต้" (จบ)
คอลัมน์ มุมพระเก่า
อภิญญา
 |
พระขรัวอีโต้ กรุวัดเลียบ หรือพระขรัวอีโต้ลอยน้ำ เป็นพระกรุที่บรรจุไว้ในเจดีย์ในวัดราษฎร์บูรณะ เป็นที่รู้จักกันมาตั้งแต่ก่อนสงครามโลกครั้งที่ 2 โดยมีตำนานกล่าวถึงพระชุดนี้ไว้ว่า
เมื่อศรีอยุธยาเสียแก่พม่าข้าศึก ผู้คนพากันอพยพหลบภัยสงครามอย่างไม่คิดชีวิต พระภิกษุรูปหนึ่งได้นำเอาน้องสาวซึ่งรอดจากพม่าเผาบ้านเรือนวอดวายให้เดินทางมาด้วยเพราะเป็นห่วงน้องสาวร่วมสายโลหิตที่เหลืออยู่เพียงคนเดียว การรอนแรมมานั้นก็มีเพียงกลดธุดงค์หลังเดียวเท่านั้นซึ่งได้แบ่งส่วนหนึ่งให้น้องสาวนอนร่วมด้วย ครั้นมาถึงกรุงธนบุรีก็ได้มาจำพรรษาอยู่ที่วัดราษฎร์บูรณะจนได้มีสมณศักดิ์เป็นถึงพระราชาคณะในสมัยกรุงรัตนโกสินทร์
ทว่าได้มีผู้กินแหนงแคลงใจและทำหนังสือคล้ายบัตรสนเท่ห์ไปยังเจ้ากรมสังฆการี ฟ้องร้องถึงการต้องรอนแรมมาในป่าดงกับสตรี (มาตุคาม) ซึ่งเป็นน้องสาวในกลดเดียวกันในทำนองว่าไม่เชื่อในศีลอันบริสุทธิ์ โดยกล่าวหาถึงขั้นปาราชิก จึงมีการตั้งคณะกรรมการสอบสวนกันขึ้นซึ่งมีการอ้างอิงพยาน ท่านพระราชาคณะรูปนั้นได้นำเอามีดอีโต้เหล็กที่น้องสาวได้นำติดตัวมาเป็นที่ระลึก เพราะเป็นมีดอีโต้คู่มือของบิดาก่อนจะถูกพม่าฆ่าตาย และท่านได้อธิษฐานกั้นกลางระหว่างท่านกับน้องสาวถือเป็นเขตแดนอันบริสุทธิ์โดยได้กล่าวประกาศต่อหน้าเทพยดา คณะกรรมการ และผู้คนที่มาฟังการสอบสวนว่า
"ข้าแต่เทพยดาฟ้าดินทุกพระองค์ที่ตัวของข้าได้อัญเชิญเป็นสักขีพยานแห่งศีลอันวิสุทธิ์ของข้าตลอดการเดินทาง แม้จะมีมาตุคามร่วมมาด้วยก็ด้วยเหตุแห่งเมตตาจะเสียศีลถึงขั้นปาราชิกก็หาไม่ ข้าขอเสี่ยงสัตย์อธิษฐานด้วยอีโต้เหล็กเล่มนี้ขอให้เบาประดุจไม้ทองหลางลอยอยู่เหนือแม่พระคงคาเป็นอัศจรรย์ด้วยเถิด"
กล่าวจบก็มอบมีดอีโต้ให้สังฆการีนำไปทำพิธีล้างอาถรรพณ์หากจะมีการทำอาถรรพณ์ด้วยประการต่างๆ เพื่อให้มีดลอย สังฆการีทดสอบเป็นที่แน่ใจแล้วโดยนำไปลอยในแม่น้ำเจ้าพระยาก็ปรากฏว่าจม จึงนำกลับมาลอยยังบ่อน้ำในวัดราษฎร์บูรณะปรากฏว่ามีดลอยเหนือน้ำเป็นอัศจรรย์
ประชาชนพ่อค้าวาณิชและผู้มีจิตศรัทธาจึงร่วมใจกันสร้างพระเจดีย์และสร้างพระบรรจุไว้เป็นอนุสรณ์ถึงท่านพระราชาคณะในต้นกรุงรัตนโกสินทร์นั้นเองดั่งปรากฏเป็นตำนานสืบต่อกันมา
การขุดพบพระขรัวอีโต้
พระกรุนี้แตกออกมาด้วยการถูกขุดเจาะประมาณปี พ.ศ.2475 ขณะมีการสร้างสะพานพระพุทธยอดฟ้าแต่มีจำนวนไม่มากนัก จนกระทั่ง พ.ศ.2486 สงครามกำลังถึงจุดเดือด สัมพันธมิตรนำเครื่องบินมาทิ้งระเบิดถล่มสะพานพุทธฯ และโรงไฟฟ้าวัดเลียบ จึงหลงมาถล่มลงที่พระอุโบสถและลานวัดจนเจดีย์ทลาย พระชุดนี้จึงทะลักออกมาเป็นจำนวนมาก
พุทธลักษณะเป็นพระพุทธประทับนั่งมารวิชัยอยู่ในทรงกรอบรูปเล็บมือปลายแหลมรองรับด้วยบานเส้นลวดเกลี้ยงสองชั้นและซุ้มกรอบด้านนอกก็เป็นซุ้มเส้นลวดเกลี้ยงเช่นกัน เป็นพระเนื้อดินผสมผงลงรักปิดทองมาแต่ในกรุอย่างงดงาม ของปลอมเป็นพระถอดพิมพ์จึงหดและฝ่อกว่าของจริง รักทองก็สดใหม่แม้จะมีการแช่ด่างทับทิมเพื่อให้ดูหม่นเก่าแต่ทองก็ยังไม่ผนึกในเนื้อเหมือนของแท้
พุทธคุณปรากฏด้านแคล้วคลาดในสงครามโลกครั้งที่ 2 และในการต่อสู้กันในระหว่างเกิดกบฏแมนฮัตตั้นอย่างฉกาจฉกรรจ์ ขนาดสะเก็ดระเบิดและลูกปืนที่ยิงใส่กันเป็นห่าฝนยังไม่สามารถทำอันตรายผู้มีพระขรัวอีโต้ได้แม้แต่น้อย
พระรอดเมืองใต้ที่เอ่ยมาเป็นที่ยอมรับโดยสากลว่าเป็นพระที่มีพุทธคุณโดดเด่นมาก ราคาเช่าหาเพียงแค่ไม่เกิน 2-3 พันบาท แต่อยากจะฝากไว้นิดนึงว่าระวังคนให้เช่าเอากรุวัดเทพากรมาให้เช่า เพราะราคาพระกรุวัดเทพากรจะถูกกว่า ส่วนวิธีการดูและแยกพระสองกรุนี้ให้ดูที่ด้านข้างองค์พระ หากเป็นกรุวัดเลียบจะมีพญานาคพาดเป็นเส้นซุ้มให้เห็น ส่วนกรุวัดเทพากรจะไม่มี ส่วนสีสันของพระนั้นหากเป็นกรุวัดเลียบจะมีวรรณะสีขาวนวล หากเป็นกรุวัดเทพากรจะออกสีแดงอ่อนๆ น่าสะสมมาก
แหล่งข่าวจากหนังสือพิมพ์ข่าวสด
สนใจเช่าพระเครื่องในร้านคลิ๊กที่นี่เลยครับ สิริถาวร พระเครื่อง
