เมื่อครั้งก่อนที่เขียนถึง พระกริ่งเจริญโภคทรัพย์นั้น น่าจะเป็นเพียงเครื่องเคียงหรือส่วนประกอบของรายการหลัก เพราะเป็นพระที่สร้างขึ้นสำหรับสมนาคุณกรรมการและคณะทำงานที่ช่วยกันทำงานด้วยความเหนื่อยยาก ในการ สร้าง พระกริ่งพระพุทธนวราชบพิตร พระพิมพ์จิตรลดา หารายได้ สมทบทุนมูลนิธิโครงการหลวง และได้ทูลเกล้าฯ ถวายเงินจำนวน 277 ล้านบาทเศษ เรียบร้อยแล้ว

ครั้นเขียนถึง พระกริ่งเจริญโภคทรัพย์ ไปแล้ว ก็มีผู้สนใจถามว่าทำไมไม่เขียนถึง พระกริ่งพระพุทธนวราชบพิตร พระพิมพ์จิตรลดา ที่ได้รับพระราชทานพระบรมราชานุญาตให้จัดสร้างขึ้น ซึ่งแต่แรกก็เห็นว่าการสร้างพระดังกล่าวจัดสร้าง ขึ้นเรียบร้อยตามวัตถุประสงค์ ทุนที่ได้รับและทูลเกล้าฯถวายนั้น ก็ทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯพระราชทานมูลนิธิโครงการหลวงแล้ว  ประการสำคัญพระทั้งหมดที่จัดสร้างก็นำออกให้บูชาหมดไปแล้ว หากจะมีผู้สนใจภายหลังคงหาได้ยาก อีกทั้งรายการนี้ก็ไม่ได้มีนโยบายที่จะโฆษณาเผยแพร่ให้เอิกเกริกมาแต่ต้น  แต่ผู้สนใจก็ยังอยากทราบรายละเอียดอยู่ดี จึงต้องนำเรื่องนี้มาเล่าสักครั้ง

ด้วยในปี พ.ศ.2539 ซึ่งเป็นมหามงคลสมัยที่พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวทรงครองสิริราชสมบัติครบ 50 ปี คณะกรรมการมีความเห็นที่จะจัดสร้างวัตถุมงคลขึ้นเป็นที่ระลึกเพื่อให้พสกนิกรได้สักการบูชาแสดงความจงรักภักดีน้อมเกล้าฯ ในวโรกาสมหามงคลดังกล่าว และหากจะพึงมีรายรับก็จะนำทูลเกล้าฯ ถวายสนับสนุนมูลนิธิโครงการหลวง คณะกรรมการได้กราบบังคมทูลขอพระราชทานพระบรมราชานุญาต ซึ่งได้รับพระมหากรุณาธิคุณโปรดเกล้าฯ พระราชทานพระบรมราชานุญาตให้จัดสร้าง ดังนี้  พระพุทธรูปบูชา ขนาดหน้าตัก 12 นิ้ว, พระกริ่งพิมพ์จิตรลดา, พระพิมพ์จิตรลดา เป็นพระพิมพ์นูนบนพื้นสามเหลี่ยม, และพระพิมพ์จิตรลดา เนื้อผง

การจัดสร้างพระพุทธนวราชบพิตร พระพิมพ์จิตรลดาดังกล่าวนี้ สืบเนื่องจากคณะกรรมการได้พิจารณาเห็นว่า พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวทรงสร้างพระพุทธนวราชบพิตรและพระราชทานเพื่อประดิษฐาน ณ จังหวัดต่างๆ ตั้งแต่ปี พ.ศ.2509 ที่ฐานบัวหงายของพระพุทธนวราชบพิตร ได้ทรงบรรจุพระพุทธรูปพิมพ์ซึ่งทรงสร้างด้วยพระหัตถ์จากผงศักดิ์สิทธิ์นานาชนิด ทั้งในพระองค์และจากสถานที่ศักดิ์สิทธิ์ในจังหวัดต่างๆ ดังปรากฏรายละเอียดการจัดสร้างพระพุทธนวราชบพิตรที่พระราชทานเป็นพระประจำจังหวัด ดังนี้

พระพุทธนวราชบพิตร เป็นพระพุทธรูปปางมารวิชัย หน้าตักกว้าง 23 ซม. สูง 40 ซม. พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวทรงมีพระราชดำริให้สร้างขึ้น เพื่อประดิษฐานไว้ ณ จังหวัดต่างๆ ทุกจังหวัดทั่วพระราชอาณาเขต เมื่อ พ.ศ.2509 โดยได้ทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ ให้ นายไพฑูรย์ เมืองสมบูรณ์ ข้าราชการกองหัตถศิลป กรมศิลปากร เข้ามาปั้นหุ่นพระพุทธปฏิมานี้ในพระราชฐาน ณ พระตำหนักจิตรลดารโหฐาน และได้ทรงตรวจพระพุทธลักษณะของพระปฏิมานั้นจนเป็นที่พอพระราชหฤทัยแล้ว จึงได้โปรดเกล้าฯ ให้นายช่างเททองหล่อพระพุทธรูปนั้นขึ้น เมื่อวันที่ 28 เมษายน พ.ศ.2509 และได้โปรดเกล้าฯให้ขนานนามพระพุทธรูปนั้นว่า “พระพุทธนวราชบพิตร”

พระพุทธนวราชบพิตรนั้น นอกจากจะเป็นนิมิตหมายแห่งคุณพระรัตนตรัย อันเป็นที่เคารพบูชาสูงสุดแห่งพุทธศาสนิกชนทั่วไปแล้ว  ยังเป็นนิมิตหมายแห่งความผูกพันเป็นอันหนึ่งอันเดียวกัน ระหว่างองค์พระมหากษัตราธิราชกับบรรดาพสกนิกรของพระองค์ในทุกจังหวัดทั่วพระราชอาณาจักร และพระพุทธรูปพิมพ์ซึ่งได้บรรจุไว้ที่ฐานบัวหงายนั้น ก็ประกอบด้วยวัตถุศักดิ์สิทธิ์ต่างๆ อันศาสนิกชนทั่วพระราชอาณาจักรได้ปฏิบัติบูชาสืบเนื่องกันมาเป็นเวลาช้านาน พระพุทธนวราชบพิตร จึงเป็นพระพุทธรูปที่สำคัญยิ่งองค์หนึ่งในรัชกาลปัจจุบัน

พระพุทธรูปพิมพ์ที่ทรงสร้างนี้ นอกจากที่ทรงประดิษฐานไว้ที่ฐานบัวของพระพุทธนวราชบพิตรแล้ว ยังทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯพระราชทานแก่ข้าราชบริพารและพสกนิกรบางคนนำไปบูชาด้วย แต่จำนวนไม่มากนัก และได้เรียกขานนามพระกันเป็นสามัญ จนเป็นที่รู้จักว่า “พระสมเด็จจิตรลดา”

 คณะกรรมการได้เห็นความสำคัญของพระพุทธนวราชบพิตรและพระสมเด็จจิตรลดาดังกล่าว ซึ่งมีความสำคัญและหาได้ยากยิ่ง จึงได้ขอพระราชทานพระบรมราชานุญาตเพื่อจัดสร้างพระพุทธนวราชบพิตร พระพิมพ์จิตรลดา ในโอกาสเฉลิมฉลองสิริราชสมบัติครบ 50 ปี เพื่อให้ประชาชนทั่วไปได้มีโอกาสสักการบูชา เมื่อได้รับพระราชทานพระบรมราชานุญาต จึงเป็นพระมหากรุณาธิคุณหาที่สุดมิได้ (นามพระพิมพ์จิตรลดา เพื่อให้แตกต่างจากพระสมเด็จจิตรลดา)  จึงได้เกิด “โครงการสร้างพระพุทธนวราชบพิตร พระพิมพ์จิตรลดา ในพระบรมราชินูปถัมภ์” ขึ้น

 โครงการนี้ สมเด็จพระนางเจ้าฯ  พระบรมราชินีนาถ ทรงรับโครงการไว้ในพระบรมราชินูปถัมภ์ คณะกรรมการนั้นมีมูลนิธิโครงการหลวง  มูลนิธิพัฒนาชีวิตชนบท และ เครือเจริญโภคภัณฑ์ เป็นที่ปรึกษา หม่อมเจ้าภีศเดช รัชนี ทรงเป็นประธานกรรมการอำนวยการ  พล.อ.ต.กำธน สินธวานนท์ เป็นรองประธานกรรมการอำนวยการ และคุณวัลลภ เจียรวนนท์ เป็นประธานกรรมการดำเนินงาน

   การจัดสร้างนั้น แบ่งเป็นพระเนื้อโลหะส่วนหนึ่ง และพระเนื้อผงอีกส่วนหนึ่งคณะกรรมการได้ดำเนินการ ดังนี้  ด้วยการจัดสร้างพระพุทธนวราชบพิตร พระพิมพ์จิตรลดาในครั้งนี้  มีทั้งพระเนื้อโลหะและพระเนื้อผง  พระเนื้อโลหะมีหลายรายการ แต่สร้างจำนวนไม่มาก แต่พระเนื้อผงรายการเดียวนั้นจัดสร้าง 1 ล้านองค์  ดังนั้น การจัดเตรียมเนื้อพระจึงเป็นเรื่องใหญ่ที่คณะกรรมการได้เตรียมการล่วงหน้าไว้เป็นเวลานาน

คณะกรรมการได้จัดสร้างพระทั้งหมดตามโครงการนี้ ดังนี้

1.พระพุทธนวราชบพิตร พระบูชาเนื้อนวโลหะ ขนาดหน้าตัก 12 นิ้ว  จำนวน 3 องค์ เพื่อทูลเกล้าฯถวายพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว (เมื่อทูลเกล้าฯถวายแล้ว ได้พระราชทานมูลนิธิโครงการหลวง 1 องค์ เครือเจริญโภคภัณฑ์ 1 องค์)

2.พระกริ่งพิมพ์จิตรลดา ชุดพิเศษ เป็นองค์พระพุทธนวราชบพิตรลอยองค์ ฐานบัวสองชั้น ขนาดหน้าตัก 2.2 ซม. สูง 4.6 ซม. ด้านหลังมีตรากาญจนาภิเษก จัดสร้างเฉพาะผู้สั่งจอง จำนวน 108 ชุด  1 ชุด มีพระกริ่งเนื้อทองคำหนักประมาณ 51 กรัม 1 องค์  เนื้อเงิน  1 องค์ เนื้อนาก 1 องค์ เนื้อสัมฤทธิ์ 1 องค์ เนื้อนวโลหะ 1 องค์ พระพิมพ์จิตรลดา ขนาดใหญ่ เนื้อทองคำ 1 องค์  เนื้อเงิน 1 องค์ เนื้อนวโลหะ 1 องค์ พระพิมพ์จิตรลดา ขนาดเล็ก เนื้อทองคำ 1 องค์ เนื้อเงิน 1 องค์ เนื้อนวโลหะ 1 องค์ และพระพิมพ์จิตรลดา เนื้อผง 1 องค์ รวม 12 องค์ บรรจุรวมในกล่องไม้สวยงาม

3.พระพิมพ์จิตรลดา ขนาดใหญ่ เป็นพระพิมพ์รูปองค์พระพุทธนวราชบพิตรนูนต่ำบนพื้นสามเหลี่ยม สูง 3.2 ซม. ด้านหลังเป็นตรากาญจนาภิเษก มีอักษรว่า โครงการหลวง สร้างเป็นเนื้อทองคำ เงิน และนวโลหะ 2,539 ชุด เฉพาะเนื้อเงิน 40,000 องค์  เฉพาะเนื้อนวโลหะ 40,000 องค์  พระพิมพ์จิตรลดาขนาดเล็ก เหมือนขนาดใหญ่แต่ย่อมกว่า คือสูงเพียง 2.3 ซม. จัดสร้างเนื้อทองคำ เงิน นวโลหะ ชุดละ 3 องค์ รวม 5,000 ชุด เฉพาะเนื้อเงิน 60,000 องค์    เนื้อนวโลหะ 60,000 องค์

4.พระพิมพ์จิตรลดา เนื้อผงลักษณะและขนาดเหมือนพระพิมพ์จิตรลดาขนาดใหญ่ มีรายละเอียดเหมือนกัน เพียงแต่เป็นเนื้อผงพุทธคุณ จัดสร้างจำนวน 1,000,000 องค์

นอกจากจำนวนที่สร้างตามกำหนดดังกล่าวแล้ว ยังได้จัดสร้างอีกส่วนหนึ่งคือ พระกริ่งจิตรลดาชุดพิเศษ (ชุดละ 12 องค์ ตามข้อ 2)  จำนวน 6 ชุด และพระเนื้อผงจำนวน 50,000 องค์  เพื่อทูลเกล้าถวายพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว สมเด็จพระนางเจ้าฯ พระบรมราชินีนาถ สมเด็จพระบรมโอรสาธิราชฯ สยามมกุฎราชกุมาร สมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ สยามบรมราชกุมารี  สมเด็จพระเจ้าลูกเธอ เจ้าฟ้าจุฬาภรณ์วลัยลักษณ์ อัครราชกุมารี และสมเด็จพระญาณสังวร สมเด็จพระสังฆราช สกลมหาสังฆปริณายก กับมีพระกริ่งเจริญโภคทรัพย์ 1 องค์ พระพิมพ์จิตรลดา เนื้อผง 1 องค์  รวมเป็นชุด ทั้งหมด 1,999 ชุด สำหรับกรรมการและคณะทำงานดังที่ได้เล่าเมื่อครั้งก่อนแล้ว

สำหรับพิธีพุทธาภิเษกดังได้ให้รายละเอียดไว้ใน ลานโพธิ์ ฉบับที่ 960 ตอนพระกริ่งเจริญโภคทรัพย์ คือ สมเด็จพระนางเจ้าฯ  พระบรมราชินีนาถ เสด็จพระราชดำเนินทรงเป็นประธานประกอบพิธีพุทธาภิเษก ณ พระอุโบสถวัดพระศรีรัตนศาสดาราม เมื่อวันพฤหัสบดีที่ 28 ธันวาคม พ.ศ.2538 สมเด็จพระพุฒาจารย์ วัดสระเกศ เป็นประธานจุดเทียนชัย และ สมเด็จพระมหาธีราจารย์ วัดชนะสงคราม ดับเทียนชัย มีพระคณาจารย์นั่งปรกปลุกเสก รวม 36 รูป

พระกริ่งจิตรลดาหรือพระพุทธนวราชบพิตร พิมพ์จิตรลดาชุดพิเศษ จำนวน 108 ชุด นั้นมีผู้จองครบตามจำนวนที่สร้างนั้น และเมื่อหม่อมเจ้าภีศเดช รัชนี ประธานคณะกรรมการอำนวยการทรงนำคณะกรรมการเข้าเฝ้าทูลเกล้าฯถวายพระชุดพิเศษ 1 ชุด และพระเนื้อผง 50,000 องค์ แด่พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว พร้อมกับทูลเกล้าฯ ถวายเงินสมทบทุนมูลนิธิโครงการหลวง จำนวน 277,035,026.19 บาท ผู้สั่งจองพระชุดพิเศษทั้งหมดได้เข้าเฝ้าฯ รับพระราชทานพระจากพระบาทสมเด็จ พระเจ้าอยู่หัวเรียบร้อย เมื่อวันอังคารที่ 23 เมษายน 2539 ณ พระตำหนักจิตรลดารโหฐาน  พระพิมพ์จิตรลดา เนื้อโลหะ และเนื้อผง น่าจะยังพอหาได้บ้าง ส่วนพระกริ่งเจริญโภคทรัพย์ มีผู้ทำบุญไปหมดแล้ว.

(ย่อจาก ลานโพธิ์ 961-962 เดือนตุลาคม 2549 โดย...ร.ศ.กมล ฉายาวัฒนะ)