มารู้จักคำว่า\"รัก\"อีกที
มารู้จักคำว่า"รัก"อีกที
พันธุ์แท้พระเครื่อง
ราม วัชรประดิษฐ์
มีผู้ถามไถ่เรื่อง "รักกับพระเครื่อง" กันมามากมาย จึงขอบอกกล่าวและเพิ่มเติมกันอีกครั้งหนึ่ง
"รัก" นั้น เป็นวัสดุธรรมชาติที่นำมาใช้กับงานศิลปกรรมต่างๆ เช่น ทาพระ พุทธรูปแล้วปิดทองคำเปลวเรียก "ปิดทองทึบ", ทำลายไทยลงรักปิดทอง, ปิดทองล่องชาด, ลายกำมะลอ หรือ นำมาเคลือบองค์พระเครื่อง อย่างเช่น พระสมเด็จฯ ของท่านเจ้าประคุณสมเด็จพระพุฒาจารย์ (โต พรหมรังสี), พระปิดตาเนื้อผงคลุกรัก ของหลวงพ่อแก้ว วัดเครือวัลย์ และวัตถุมงคลของพระเกจิคณาจารย์อีกหลายๆ ท่าน
"รัก" สำหรับพระเครื่องนั้น มีเรื่องบอกเล่ามากมาย เพื่อสร้างความเข้าใจสำหรับผู้ที่สนใจและอยากศึกษาเรื่องพระเครื่อง : รักที่ใช้กับพระเครื่องมีกี่ชนิด? ... แต่ละชนิดแตกต่างกันไหม? ... วิธีการทำอย่างไร? ฉบับนี้จึงมาเล่าสู่กันฟัง เพื่อเป็นแนวทางการศึกษาและไขข้อกังขาของทุกคน
"รัก" ที่นำมาใช้ในวงการพระเครื่อง ตลอดจนการทำเครื่องเขิน ลงรักปิดทอง งานจิตรกรรม หรืองานสถาปัตยกรรม นั้น เป็นชื่อต้นไม้ชนิดหนึ่ง แต่ไม่ใช่ชนิดเดียวกับ "ต้นรัก" ที่มีดอกสีม่วงสีขาว ที่ปลูกกันอยู่ทั่วไปนะครับ จะเป็นต้นรักคนละตระกูลกัน อยู่ในตระกูล "ANCARDIACERE" ในประเทศไทยทางเหนือเรียกว่า "รักหลวง" ชาวกะเหรี่ยงเรียก "ชู" เป็นต้นไม้ขนาดใหญ่กิ่งก้านแน่นหนาคล้ายต้นยาง ใบคล้ายมะม่วง ดอกออกเป็นพุ่ม มีดอกเล็กๆ คล้ายต้นสัก จะสามารถให้ "ยางรัก" ได้ ต้องมีอายุมากกว่า 10 ปี
ส่วน "รักต่างประเทศ" ที่มีคุณภาพและเป็นที่มาของการพิจารณาพระที่มี "รัก" ได้แก่ รักจีน และ รักญี่ปุ่น ซึ่งมีการเพาะปลูกจนเป็นอุตสาหกรรมส่งออกมาตั้งแต่สมัยโบราณ เมืองไทยซื้อรักจากจีนมา จนกระทั่งสิ้นสุดราชวงศ์เช็ง (ราวปี พ.ศ.2454) รัฐบาลสาธารณรัฐประชาชนจีน จึงงดการส่งออกรัก จนมาพบ "รักจีน" อีกครั้ง
เมื่อสมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ สยามบรมราชกุมารี ทรงเป็นประธานในการบูรณะวัดพระศรีรัตนศาสดาราม ในคราวฉลองกรุง 200 ปี อันเนื่องมาจากพระอัจฉริยภาพและการเจริญสัมพันธไมตรี จึงได้รักจากจีนมาช่วยในการบูรณะ นอกจากนี้ยังมี รักเวียดนาม และรักไต้หวัน แต่คุณภาพจะสู้รักจีนและรักญี่ปุ่นไม่ได้ ความนิยมจะใกล้เคียงกับรักไทย รักพม่าและรักกัมพูชา ซึ่งเป็นรักสายพันธุ์เดียวกัน
มาถึงกรรมวิธีที่จะให้ได้ "ยางรัก หรือ รักดิบ" ก็จะมีกรรมวิธีคล้ายๆ กับการกรีดยางของภาคใต้ ยางรักที่ได้จากต้นรักจะมีคุณภาพพิเศษคือ ยางรักที่กรีดใหม่ๆ จะมีสีขาวเหลืองคล้ายน้ำนม เมื่อถูกแดดและอากาศจะเปลี่ยนเป็นสีเข้มขึ้นเรื่อยๆ สามารถกันน้ำได้ เมื่อแห้งตัวจะแข็งเป็นเงามัน งดงามกว่าการเคลือบทางวิทยาศาสตร์ทุกชนิด คนโบราณนิยมเก็บไว้ในไหหรือตุ่ม เพื่อจะคงความเหลวไม่จับตัวเป็นก้อน ความไม่บริสุทธิ์ของยางรักจะเกิดจากฝุ่นละออง เปลือกไม้ น้ำฝน สนิมของภาชนะที่เก็บ หรือมีการปลอมปน ซึ่งจะส่งผลต่อคุณภาพของรักโดยตรง
ลักษณะที่น่าสังเกตของยางรักแต่ละชนิด คือ รักจีน เมื่อกรีดใหม่ๆ จะออกสีขาวอมเทาคล้ายน้ำนม เมื่อทิ้งไว้จะออกสีน้ำตาลอมแดง เป็นรักที่มีคุณภาพสูง รักญี่ปุ่น ลักษณะคล้ายรักจีน แต่สีเข้มกว่าเล็กน้อย ได้รับความนิยมสูงเช่นกัน รักเวียดนาม จะคล้ายรักไทย เมื่อแห้งจะเปราะบาง และมีสีดำ ส่วน รักไทย รักพม่า และ รักกัมพูชา เมื่อปล่อยไว้ให้แห้งจะมีสีดำสนิท คุณภาพจะสู้รักจีนและรักญี่ปุ่นไม่ได้ ข้อแตกต่างอีกประการหนึ่งคือ แห้งตัวช้ากว่ารักจีนและรักญี่ปุ่น และจะมีสีดำสนิทกว่ารักเวียดนาม
ตั้งแต่โบราณกาลนั้น ผู้คนมักนิยมใช้ "รัก" ในการจัดสร้างพระเครื่องและเครื่องรางของขลัง เพราะรักมีคุณสมบัติพิเศษที่สามารถรักษาเนื้อพระและสภาพองค์พระให้สมบูรณ์ แม้เวลาจะผ่านไปเนิ่นนานนับร้อยปี โดยการ "ชุบรักหรือจุ่มรัก" แต่ก็จะมีข้อเสียตรงที่ "น้ำรัก" จะบดบังพุทธศิลปะขององค์พระไป ต่อมาจึงมีผู้คิดค้นวิธีการทำ "รักน้ำเกลี้ยง" ซึ่งเป็นรักที่เกิดจากยางรักเช่นกัน หากแต่มีสีขาวใสเหมือนทาแล็กเกอร์เคลือบไว้
ทำให้สามารถเห็นพุทธศิลปะขององค์พระได้ดังเดิมครับผม
พันธุ์แท้พระเครื่อง
ราม วัชรประดิษฐ์
![]() |
"รัก" นั้น เป็นวัสดุธรรมชาติที่นำมาใช้กับงานศิลปกรรมต่างๆ เช่น ทาพระ พุทธรูปแล้วปิดทองคำเปลวเรียก "ปิดทองทึบ", ทำลายไทยลงรักปิดทอง, ปิดทองล่องชาด, ลายกำมะลอ หรือ นำมาเคลือบองค์พระเครื่อง อย่างเช่น พระสมเด็จฯ ของท่านเจ้าประคุณสมเด็จพระพุฒาจารย์ (โต พรหมรังสี), พระปิดตาเนื้อผงคลุกรัก ของหลวงพ่อแก้ว วัดเครือวัลย์ และวัตถุมงคลของพระเกจิคณาจารย์อีกหลายๆ ท่าน
"รัก" สำหรับพระเครื่องนั้น มีเรื่องบอกเล่ามากมาย เพื่อสร้างความเข้าใจสำหรับผู้ที่สนใจและอยากศึกษาเรื่องพระเครื่อง : รักที่ใช้กับพระเครื่องมีกี่ชนิด? ... แต่ละชนิดแตกต่างกันไหม? ... วิธีการทำอย่างไร? ฉบับนี้จึงมาเล่าสู่กันฟัง เพื่อเป็นแนวทางการศึกษาและไขข้อกังขาของทุกคน
"รัก" ที่นำมาใช้ในวงการพระเครื่อง ตลอดจนการทำเครื่องเขิน ลงรักปิดทอง งานจิตรกรรม หรืองานสถาปัตยกรรม นั้น เป็นชื่อต้นไม้ชนิดหนึ่ง แต่ไม่ใช่ชนิดเดียวกับ "ต้นรัก" ที่มีดอกสีม่วงสีขาว ที่ปลูกกันอยู่ทั่วไปนะครับ จะเป็นต้นรักคนละตระกูลกัน อยู่ในตระกูล "ANCARDIACERE" ในประเทศไทยทางเหนือเรียกว่า "รักหลวง" ชาวกะเหรี่ยงเรียก "ชู" เป็นต้นไม้ขนาดใหญ่กิ่งก้านแน่นหนาคล้ายต้นยาง ใบคล้ายมะม่วง ดอกออกเป็นพุ่ม มีดอกเล็กๆ คล้ายต้นสัก จะสามารถให้ "ยางรัก" ได้ ต้องมีอายุมากกว่า 10 ปี
ส่วน "รักต่างประเทศ" ที่มีคุณภาพและเป็นที่มาของการพิจารณาพระที่มี "รัก" ได้แก่ รักจีน และ รักญี่ปุ่น ซึ่งมีการเพาะปลูกจนเป็นอุตสาหกรรมส่งออกมาตั้งแต่สมัยโบราณ เมืองไทยซื้อรักจากจีนมา จนกระทั่งสิ้นสุดราชวงศ์เช็ง (ราวปี พ.ศ.2454) รัฐบาลสาธารณรัฐประชาชนจีน จึงงดการส่งออกรัก จนมาพบ "รักจีน" อีกครั้ง
เมื่อสมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ สยามบรมราชกุมารี ทรงเป็นประธานในการบูรณะวัดพระศรีรัตนศาสดาราม ในคราวฉลองกรุง 200 ปี อันเนื่องมาจากพระอัจฉริยภาพและการเจริญสัมพันธไมตรี จึงได้รักจากจีนมาช่วยในการบูรณะ นอกจากนี้ยังมี รักเวียดนาม และรักไต้หวัน แต่คุณภาพจะสู้รักจีนและรักญี่ปุ่นไม่ได้ ความนิยมจะใกล้เคียงกับรักไทย รักพม่าและรักกัมพูชา ซึ่งเป็นรักสายพันธุ์เดียวกัน
![]() |
มาถึงกรรมวิธีที่จะให้ได้ "ยางรัก หรือ รักดิบ" ก็จะมีกรรมวิธีคล้ายๆ กับการกรีดยางของภาคใต้ ยางรักที่ได้จากต้นรักจะมีคุณภาพพิเศษคือ ยางรักที่กรีดใหม่ๆ จะมีสีขาวเหลืองคล้ายน้ำนม เมื่อถูกแดดและอากาศจะเปลี่ยนเป็นสีเข้มขึ้นเรื่อยๆ สามารถกันน้ำได้ เมื่อแห้งตัวจะแข็งเป็นเงามัน งดงามกว่าการเคลือบทางวิทยาศาสตร์ทุกชนิด คนโบราณนิยมเก็บไว้ในไหหรือตุ่ม เพื่อจะคงความเหลวไม่จับตัวเป็นก้อน ความไม่บริสุทธิ์ของยางรักจะเกิดจากฝุ่นละออง เปลือกไม้ น้ำฝน สนิมของภาชนะที่เก็บ หรือมีการปลอมปน ซึ่งจะส่งผลต่อคุณภาพของรักโดยตรง
ลักษณะที่น่าสังเกตของยางรักแต่ละชนิด คือ รักจีน เมื่อกรีดใหม่ๆ จะออกสีขาวอมเทาคล้ายน้ำนม เมื่อทิ้งไว้จะออกสีน้ำตาลอมแดง เป็นรักที่มีคุณภาพสูง รักญี่ปุ่น ลักษณะคล้ายรักจีน แต่สีเข้มกว่าเล็กน้อย ได้รับความนิยมสูงเช่นกัน รักเวียดนาม จะคล้ายรักไทย เมื่อแห้งจะเปราะบาง และมีสีดำ ส่วน รักไทย รักพม่า และ รักกัมพูชา เมื่อปล่อยไว้ให้แห้งจะมีสีดำสนิท คุณภาพจะสู้รักจีนและรักญี่ปุ่นไม่ได้ ข้อแตกต่างอีกประการหนึ่งคือ แห้งตัวช้ากว่ารักจีนและรักญี่ปุ่น และจะมีสีดำสนิทกว่ารักเวียดนาม
ตั้งแต่โบราณกาลนั้น ผู้คนมักนิยมใช้ "รัก" ในการจัดสร้างพระเครื่องและเครื่องรางของขลัง เพราะรักมีคุณสมบัติพิเศษที่สามารถรักษาเนื้อพระและสภาพองค์พระให้สมบูรณ์ แม้เวลาจะผ่านไปเนิ่นนานนับร้อยปี โดยการ "ชุบรักหรือจุ่มรัก" แต่ก็จะมีข้อเสียตรงที่ "น้ำรัก" จะบดบังพุทธศิลปะขององค์พระไป ต่อมาจึงมีผู้คิดค้นวิธีการทำ "รักน้ำเกลี้ยง" ซึ่งเป็นรักที่เกิดจากยางรักเช่นกัน หากแต่มีสีขาวใสเหมือนทาแล็กเกอร์เคลือบไว้
ทำให้สามารถเห็นพุทธศิลปะขององค์พระได้ดังเดิมครับผม
สนใจชมพระเครื่องในร้านคลิ๊กที่นี่เลยครับ สิริถาวร พระเครื่อง

















