สวัสดีครับ ท่านผู้อ่านที่รักทุกท่าน การเรียนรู้หรือศึกษาเรื่องพระเครื่อง ถึงหลักการพิจารณาว่าพระเครื่ององค์นั้นๆ ว่าแท้หรือไม่นั้น สามารถศึกษาเรียนรู้กันได้ทุกคน เพียงแต่แนวทางในการเรียนรู้นั้น จะเรียนรู้แบบไหนอย่างไร ซึ่งก็มีวิธีการในการเรียนรู้แตกต่างกันไป แต่หลักๆ ก็จะมาบรรจบลงที่การพิสูจน์ทราบว่าแท้หรือไม่ อย่างไรตรงจุดเดียวกัน



ในสมัยสัก 40-50 ปีก่อนนั้น การศึกษาเรื่องพระเครื่องว่าพิจารณาอย่างไรว่าใช่-แท้ นับว่าค่อนข้างยาก เนื่องจากสื่อหนังสือหรือรูปภาพพระแท้ๆ นั้นยังไม่ค่อยมี ผู้ที่ต้องการเรียนรู้ต้องไปค้นหาผู้ที่มีความรู้ความชำนาญในพระนั้นๆ ก่อน ต่อมาก็ต้องเข้าไปทำความรู้จักสนิทสนม และขอความรู้จากท่านนั้นๆ โดยเรียนรู้ทีละอย่างทีละพิมพ์ ถ้าท่านผู้สอนยินดีที่จะสอนหรือถ่ายทอดความรู้ให้ ก็จะนำพระองค์นั้นๆ มาให้ดูและแนะนำให้ โดยผู้ที่เรียนจะต้องค้นคว้าสอบถามข้อสงสัยเป็นข้อๆ ไป ผู้สอนมักจะไม่บอกให้หมดเลย เนื่องจากท่านจะดูว่าผู้ที่เรียนนั้นมีความสนใจจริงหรือไม่ และมีอุปนิสัยใจคอเป็นอย่างไร เป็นคนดีหรือไม่ แล้วจึงสอนให้ กว่าจะเรียนรู้ทีละอย่างได้นั้นก็ต้องใช้เวลานานพอสมควร จากนั้นจึงออกหาเช่าพระที่เราเรียนรู้มาว่าจะสอบผ่านหรือไม่ จากนั้นก็มาหัดส่องหัดดูเพื่อให้เกิดความชำนาญและแม่นยำ



การเรียนรู้ในสมัยปัจจุบันนี้ ค่อนข้างง่ายขึ้น เนื่องจากมีสื่อต่างๆ มากมาย มีรูปพร้อมคำบรรยายครบถ้วน แต่ก็เป็นเหมือนดาบสองคมเช่นกัน เพราะผู้ที่ต้องการเรียนรู้ไม่ทราบว่า ข้อมูลในสื่อนั้นๆ ถูกต้องจริงทั้งหมดหรือไม่ ซึ่งก็ต้องเลือกเฟ้นหาสื่อที่ดีๆ หน่อย



นอกจากนี้ปัจจุบันก็มีผู้ที่มีความรู้ความ ชำนาญหลายๆ ท่านพร้อมที่จะให้ความรู้แนะนำในศาสตร์แขนงนี้ นอกจากนี้ก็ยังมีการจัดการบรรยายแนะนำความรู้เบื้องต้นเกี่ยวกับพระนั้นๆ อีกด้วย ซึ่งผู้ที่มีความสนใจที่จะเรียนรู้ก็สามารถเลือกเข้ารับฟังการบรรยายได้เท่ากับเป็นการเรียนลัดไปได้มากทีเดียวครับ ย่นเวลาที่จะค้นคว้าไปได้มาก เพียงแต่เราต้องกลับมาทบทวนหมั่นฝึกฝนเพิ่มเติม ก็จะเรียนรู้ได้ไม่ยากนัก



หลักการพิจารณาว่าพระนั้นๆ แท้หรือไม่ก็มีหลักอยู่ 3 ข้อคือ



1.พิมพ์ของพระถูกต้องหรือไม่ เนื่องจากพระเครื่องเกือบทั้งหมดสร้างมาจากแม่พิมพ์ พระที่ออกมาจากแม่พิมพ์ตัวเดียวกันย่อมมีรายละเอียดเหมือนกันทุกองค์ มิติความลึกตื้นก็จะเหมือนกัน เราจำเป็นต้องรู้จักรายละเอียดของแม่พิมพ์ทั้งหมด เพราะว่าพระที่เราเห็นบางครั้งอาจจะมีรายละเอียดหายไปบ้าง เนื่องมาจากเกิดการชำรุดจากอายุการสร้างที่ยาวนาน เกิดการสึกหรอจากการใช้ถูกสัมผัสไปบ้าง แต่ในส่วนอื่นๆ นั้นก็จะคงต้องมีอยู่เช่นเดิม เราก็มาดูว่าในส่วนที่หลงเหลืออยู่นั้น ถูกต้องตามแม่พิมพ์หรือไม่ ซึ่งต้องสามารถพิสูจน์ได้ด้วยเหตุและผล และต้องศึกษาว่ากรรมวิธีการสร้างพระนั้นๆ ในแต่ละยุคแต่ละองค์ เขาสร้างด้วยกรรมวิธีใด เพราะจะเกิดร่องรอยที่เกิดจากการสร้างพระนั้นๆ เช่น การปั๊ม การหล่อ การตัดขอบเหรียญ หรือการตัดขอบพระเนื้อชินดินผงก็ตาม จะเป็นข้อมูลในการพิจารณาทั้งสิ้น การศึกษาเรื่องพิมพ์เป็นข้อแรกที่สำคัญและสามารถเรียนรู้ได้ง่ายที่สุดในบรรดา 3 ข้อ



2.เนื้อหาข้อวัสดุที่เป็นเนื้อของพระองค์นั้นถูกต้องตามสูตรหรือไม่ ผู้ที่ศึกษาต้องเรียนรู้ว่าพระนั้นๆ เขาสร้างด้วยวัสดุใดบ้าง มีส่วนผสมประมาณไหน การเรียนรู้ในเรื่องนี้ค่อนข้างยากกว่าการเรียนรู้เรื่องพิมพ์ เนื่องจากจำเป็นค่อนข้างมากที่จะต้องดูและพิจารณาจากพระองค์จริง และต้องเห็นบ่อยๆ มากๆ ด้วย ดังนั้นจึงจำเป็นที่จะต้องมีพระองค์จริงไว้ศึกษาจนจำแม่น แล้วดูเปรียบเทียบกับพระองค์อื่นแบบเดียวกันอีกด้วย จึงค่อนข้างยากกว่าการศึกษาเรื่องพิมพ์



3.เรื่องของธรรมชาติความเก่า เรื่องนี้นับว่ายากกว่าทุกข้อ เนื่องจากคนส่วนมากเข้าใจสับสนเรื่องคราบหรือสนิมอยู่มาก ถ้ามีคราบสกปรกหรือมีสนิมก็นึกเอาว่าพระองค์นั้นเก่า ซึ่งไม่แน่เสมอไป ขั้นแรกเราต้องรู้ว่าธรรมชาติความเก่านั้นมีอยู่ด้วยกันหลายแบบ เช่น ธรรมชาติดังเดิมหมายถึง พระนั้นๆ ถ้าถูกเก็บรักษาอย่างดีไม่ถูกอากาศหรือสัมผัสเลย จะมีความเก่าเป็นอย่างไร ธรรมชาติแปรเปลี่ยน หมายถึงการแปรเปลี่ยนจากการใช้สัมผัส เช่น ถูกเหงื่อไคล ถูกน้ำ ความชื้น และอากาศ ย่อมถูกกัดกร่อนที่พื้นผิวจนทำให้เกิดความเสื่อมของ วัสดุนั้นๆ เหมือนการเร่งให้เสื่อมสภาพเร็วขึ้น ธรรมชาติปรุงแต่ง ก็คือมีการปรุงแต่งพระนั้นๆ เช่น การลงรักปิดทองในภายหลังจากการสร้างพระนั้น โดยมิได้ลงรักปิดทองในขณะเวลาที่สร้างพระนั้น การล้างพระนั้นๆ เนื่องจากมีคราบเหงื่อไคลหรือสิ่งสกปรกที่ปกคลุมพระอยู่ให้สะอาดขึ้น เป็นต้น ธรรมชาติเหล่านี้ต้องเรียนรู้และทำความเข้าใจให้ถูกต้อง ธรรมชาติความเก่าในขั้นแรกต้องเรียนรู้ว่าพระนั้นๆ มีอายุกาลผ่านมากี่ปี แล้ววัสดุที่นำมา สร้างพระนั้นควรจะมีความเสื่อมของวัสดุแค่ไหน อย่างไรตามกาลเวลา



ครับหลักทั้ง 3 ประการนี้แหละครับ จึงเป็นข้อสรุปว่าพระนั้นแท้ถูกต้องตามหลักสากลหรือไม่ครับ การศึกษาพื้นฐานเบื้องต้นและเป็นสิ่งสำคัญก็คือการศึกษาเรื่องพิมพ์ ซึ่งในปัจจุบันก็จะมีการจัดการบรรยายให้ความรู้ทักษะพื้นฐานกันอยู่ จึงจะเป็นประโยชน์อย่างยิ่งสำหรับผู้ที่สนใจจะศึกษาครับ เหมือนกับการเรียนลัดเลยทีเดียว


ด้วยความจริงใจ

แหล่งข้อมูลจากหนังสือพิมพ์ข่าวสด