สมเด็จโต

กระแสความนิยมในพระเครื่องประเภทชุดใหญ่ยังคงเส้นคงวา นักสะสมไม่ว่ารุ่นเล็กรุ่นใหญ่ต่างแสวงหา "พระชุดเบญจภาคี" ประกอบไปด้วย พระสมเด็จฯ, พระนางพญา, พระกำแพงซุ้มกอ, พระรอด และพระผงสุพรรณ

ทุกวันนี้พระชุดเบญจภาคี กลายเป็นพระในฝัน เพราะสนนราคาเล่นหาดีดสูงขึ้นไปติดหลักล้าน และสิ่งสำคัญหาของแท้ยากมาก ส่งผลทำให้นักสะสมจำเป็นต้องหาพระเครื่องที่มีพุทธคุณใกล้เคียงกันมาแทน

โดดเด่นขึ้นทันตา "พระสมเด็จบางขุนพรหม"

พุทธคุณมั่นใจได้ไม่แพ้ "พระสมเด็จ วัดระฆังโฆสิตาราม"

แหล่งกำเนิด พระสมเด็จบางขุนพรหม ก็คือ "วัดบางขุนพรหม" ซึ่งในอดีตมีอาณาบริเวณกว้างขวางมาก โดยเฉพาะในช่วงที่ สมเด็จพระพุฒาจารย์ (โต พรหมรังสี) ชราภาพ ท่านมาจำพรรษาหาความสงบเงียบ ขณะนั้นชาวบ้านได้นำที่ดินมาถวายเพิ่มเติมจากเดิม เพื่อให้ท่านสร้างพระหลวงพ่อโต ประดิษฐานเป็นที่พึ่งทางใจของพุทธศาสนิกชน ทำให้วัดบางขุนพรหมมีอาณาเขตกว้างขวางมากขึ้น ทิศตะวันตกติดแม่น้ำเจ้าพระยา ทิศเหนือติดคลองเทเวศร์ ทิศตะวันออกถึงบ้านพาน บ้านหล่อพระนคร

ในขณะนั้นทางราชการได้สร้างทางตัดถนนวิสุทธิกษัตริย์ผ่านกลางวัดบางขุนพรหม ทำให้วัดบางขุนพรหมแยกออกเป็น 2 วัด คือวัดบางขุนพรหมใน และวัดบางขุนพรหมนอก

ปัจจุบันวัดบางขุนพรหมใน คือ "วัดใหม่ อมตรส" สถานที่ประดิษฐานพระมหาเจดีย์ และวัดบางขุนพรหมนอก คือ วัดอินทรวิหาร สถานที่ประดิษฐานพระหลวงพ่อโตยืนองค์ใหญ่ "พระมหาเจดีย์" องค์นี้แหละเป็นที่มาของ "พระสมเด็จบางขุนพรหม"

ครั้งนั้นสมเด็จโตและเสมียนตราด้วง ศิษย์ใกล้ชิดท่าน หลังจากดำเนินการจัดสร้างพระมหาเจดีย์เสร็จ ได้จัดสร้างพระพิมพ์เป็นเนื้อผงสีขาว อย่างพระสมเด็จวัดระฆังฯ จำนวนมากถึง 84,000 องค์ เท่าพระธรรมขันธ์ บรรจุไว้ เพื่อเป็นการบูชาและสืบทอดพระพุทธศาสนาตามโบราณนิยม

"พระสมเด็จบางขุนพรหม" ที่บรรจุไว้ในพระมหาเจดีย์ มีหลักๆ อยู่ ทั้งหมด 9 พิมพ์ ดังนี้ พิมพ์ใหญ่, พิมพ์ทรงเจดีย์, พิมพ์เกศบัวตูม, พิมพ์ฐานแซม, พิมพ์เส้นด้าย, พิมพ์สังฆาฏิ, พิมพ์ฐานคู่, พิมพ์ปรกโพธิ์ และพิมพ์อกครุฑ เป็นต้น

จุดสังเกต พระสมเด็จพระขุนพรหมกรุเก่าสภาพองค์พระที่เจอจะดูใหม่กว่าพระสมเด็จบางขุนพรหมกรุใหม่ อธิบายได้ดังนี้ การนำพระขึ้นมาจากกรุที่ต่างกัน พระบางขุนพรหมกรุเก่า มีสภาพองค์พระที่สะอาด หลายองค์ไร้ขี้กรุเกาะติด เพราะช่วงนั้นมีการแอบใช้ดินเหนียวปั้นเป็นลูกกลมๆ แล้วหย่อนลงไปตามช่องลมพระมหาเจดีย์ เพื่อให้พระสมเด็จติดก้อนดินขึ้นมา เรียกว่า "ตกพระ"

องค์พระที่ได้จะอยู่ส่วนด้านบน สภาพพระจึงสมบูรณ์ ไม่ปรากฏขี้กรุชัดเจน ผิวจะเรียบ มีอยู่บ้างประเภทองค์พระขาวนวลขึ้นมาคล้ายฟองเต้าหู้

ส่วนพระสมเด็จบางขุนพรหมกรุใหม่ ได้มีการเปิดกรุอย่างเป็นทางการเมื่อปีพ.ศ.2500 โดยมี จอมพลประภาส จารุเสถียร เป็นประธานการเปิดกรุ พระภิกษุ-สามเณร ช่วยกันนับจำนวนพระที่สมบูรณ์และแตกหัก ปรากฏว่าองค์พระสมบูรณ์มีน้อย ส่วนใหญ่แตกหัก ขี้กรุผสมจับตัวแน่น บางองค์เป็นก้อนสีน้ำตาลแก่

พระสมเด็จบางขุนพรหมกรุใหม่ ในขณะนั้นทางวัดเปิดให้ประชาชนทั่วไปร่วมบุญบูชาสภาพองค์สภาพสมบูรณ์องค์ละ 3-4 พันบาท ไล่ตามพิมพ์ที่นิยม ส่วนองค์ที่แตกหักให้บูชาองค์ละ 3-4 ร้อยบาทแล้วแต่สภาพ

ปัจจุบันพระสมเด็จบางขุนพรหม ทั้งกรุเก่าและกรุใหม่มีค่านิยมเล่นหามากขึ้นเรื่อยๆ เป็นเพราะมีหลักฐานยืนยันชัดเจนว่า สมเด็จ พระพุฒาจารย์ (โต พรหมรังสี) เป็นประธานการจัดสร้าง พุทธคุณย่อมไม่แตกต่างกับพระสมเด็จวัดระฆังฯ และพระสมเด็จวัดไชโยวรวิหาร จ.อ่างทอง แน่นอนอภิญญา

แหล่งข้อมูลจากหนังสือพิมพ์ข่าวสด